MATERI PEMBELAJARAN ORTI BALI Orti Inggih punika saluiring gatra sane kapireng, kawacen sane madue tetuek mangda sang sane mirengang wikan ring dagingnyane. Orti Bali inggih punika saluiring gatra sane kapireng, kawacen sane madue tetuek mangda sang sane mirengang wikan ring dagingnyane tur kawedarang nganggen basa Bali. MANUT CARA PANGLIMBAK ORTI Manut ring genah panglimbaknyane, orti punika wenten ring sor puniki sekadi 1. Media Cetak, sakadi koran, majalah, bulletin, tabloid, madding majalah dinding utawi sane tiosan. 2. Media elektronik, sakadi TV, radio, lan Internet. Ring Bali, cenel siaran TV lan radio sane muatang orti Bali sakadi TVRI Bali, Bali TV, RRI, Radio Genta Bali miwah sane tiosan. TATA CARA NGWANGUN MEMBUAT ORTI 1. Sira Siapa sane wenten ngarepin pikobet nganutin orti punika. 2. Sapunapi Apa dados wenten pikobet nganutin orti punika. 3. Pikobet Mengapa napi sane wenten ring orti punika. 4. Sapunapi Bagaimana sane ngawinang dados wenten pikobet ring orti punika. 5. Ring dija di mana genah kawentenan pikobet orti punika 6. Rikala Napi Kapan orti punika kawentenan. Antuk kawentenan teknologi, orti Bali prasida kapiarsayang, kawacen, lan kapireng saking media massa. Media massa punika sakadi, media cetak, media elektronik. Media cetak inggih punika genah panglimbak orti Bali sakadi Koran, majalah, bulletin, tabloid, miwah mading majalah dinding. Ring Bali media cetak sane madaging Orti Bali sakadi Koran Bali Post, tabloid Bali Aga, Suluh Bali, Majalah Wiyata Mandala, Denpost, miwah sane lianan. Ri sampuné alit-alit ngwacén gatrané ring ajeng, napiké wénten sané mapikayunan mlajah dados présenter TV. Yening wenten mapikayunan ring sor puniki alit-alit pacang malajah dados presenter TV antuk ngwacén scrip gatra sané sampun kasagayang. Sané patut keuratiang yening alit-alite dados presenter TV inggih punika tata basa Bali sané baku sekadi ring dija ngangen titik, miwah koma. Selanturnyané taler patut keuratiang sor singgih basa, sané cen patut kasinggihang miwah kasorang. Mangkin indayang wacén script gatrané ring sor. Yening wénten sané nenten kauningin durusang takénang ring guruné soang-soang. JUDUL NYAGA KALESTARIAN PALEMAHAN lingkungan PRESENTER RASA ELING KRAMA SAJRONING NYAGA KALESTARIAN PALEMAHAN DAHAT KABUATANG/ UTAMINIPUN RING PADESANAN // PUNIKA MAWINAN KABUATANG PENDAMPINGAN SAHA PELATIHAN SAKING PEMERINTAH MAJENG KRAMA// ........................VOECE OVER........................... RASA ELING KRAMA MAJENG KALESTARIAN PALEMAHAN KANTUN KATUREKSAIN KIRANG/ SEKADI SANE KAPANGGIHIN SERAHINA/ KANTUN AKEH KRAMA SANE NGAWAG NGUTANG LELUU/ WIADIN NGESENG LELUU NYANTOS RING NGESENG ALAS // NYANTENANG PARINDIKAN PUNIKA/ MANUT AKADEMISI/ I DEWA GEDE SURADHA/ PARINDIKAN PUNIKA MUATANG URATIAN AGENG SAKING ANGGA PEMERINTAH// MANUTNYANE PEMBEKALAN WIADIN PENYADARTAHUAN PATUT SERING KALAKSANAYANG/ MELARAPAN ANTUK NYARENGANG KRAMA/ INGGIAN RING PANGRENCANA IPUN NYATNOS RING MRETENIN WEWIDANGAN IPUN SOANGSOANG// ........................STATMENT........................... DANE NGAWEWEHIN/ SAJRONING NYAGA KALESTARIAN PALEMAHAN/ PRASIDA KAKAWITIN SAKING UNDAGAN KULAWARGA/ MELARAPAN ANTUK MRETENIN BECIK TETAMANAN RING PEKARANGAN// RATIH ANGGORO LAN SUTA ARDANA/ BALI TV// Catetan 1. Prawartaka Pamungkah orti/berita Lead 2. Voice Over Daging Orti 3. Statement Daging Wawancara
OrtiBali | Bali TV. Tolong bantu lks b. jawa kelas 9 SM 2 buatlah contoh orti bahasa bali tentang bencana alam!! Besok kumpuull!!! - Brainly.co.id. 6 Contoh Orti Bahasa Bali Bermacam Tema - AWCYBER. Edisi 11 September 2016 | e-Paper KMB - issuu. Sawelas Satua Bawak Basa Bali. WICARA indik tuntunan karakter wangsa wantah isu sanĂ© dahat mautama ring aab jagatĂ© mangkin. Yadiastun sampun sering titiang nyurat indikĂ© puniki, kantun akĂ©h sanĂ© patut kasobyahang pinaka tuntunan ngupadi kahuripan. Sasuratan puniki pinaka cihna titiang sareng nyangra miwah nyumponin pikamkam Kemendikbud RI. Tetujon sanĂ© kaulatiang pisan mangda krama IndonĂ©sianĂ© digelis mawali ka jati angga, ngĂ©lingang warisan lelingsirĂ© sanĂ© marupa nilai-nilai luhur Pancasila. Ri kalaning jagatĂ© sampun ngranjing ring Ă©ra global, sanĂ© macihna luir widang kahuripan sampun maju utawi canggih, indik tata maparilaksana ring jagatĂ© puniki, nĂ©nten dados iraga nglaliang warisan lelingsirĂ© sanĂ© adiluhung saha sampun macihna prasida nunggilang parajananĂ© ri kala ngrebut kamahardikan. Dumun, ri kala lelingsirĂ© durung akĂ©h sanĂ© mapangkat luhur miwah madasar pendidikan tinggi, prasida matunggilan bersatu. AkĂ©han mapikayun hening tan paleteh utawi nginggilang kawicaksanan miwah kejujuran. YĂ©ning mangkin, ri kala sampun akĂ©h sanĂ© mapangkat lan madasar pendidikan tinggi profesor, doktor, magister, sapatutnyanĂ© sampun maduĂ© karakter sadu gunawan, mapikayun, mabaos, lan makĂ©rtiyasa manut ajahan dharma, nĂ©nten malih malaksana kaon. KawiaktiannyanĂ© sanĂ© mangkin, sayan ngakĂ©han kawicarayang indik parilaksanan parajananĂ© nĂ©nten manut ring sanĂ© kaptiang. YĂ©ning turah mangkinĂ© sampun nglimbak metu krisis etika-moral, sanĂ© mawinan parajananĂ© nĂ©nten precaya malih ring sang maraga guru wisĂ©sa. AkĂ©h sang ngawerat sanĂ© malinggih ba duur, maparilaksana nĂ©nten manut ajahan etika-moral, nĂ©nten manut ring ajahan agama. Kasus suap sayan ngakĂ©han, kasus korupsi sayan nglimbak tur ngagengang, mawinan akĂ©h mantan pejabat miwah pejabatĂ© sanĂ© kantun aktif katibĂ©n kasus hukum. IndikĂ© puniki sanĂ© patut kauratiang pinaka wiwilan sang maraga guru wisĂ©sa utaminipun sanĂ© ring widang pendidikan sampun ngeh, mawinan ngwetuang pidabdab ngwaliang nilai-nilai pendidikan karakter sanĂ© sida kaketus ring nilai-nilai dasar Pancasila, mangda sida kapikukuhin, kanggĂ©n pinaka bekel antuk para gurunĂ© nuntun alit-alitĂ© mangda resep tur prasida nglaksanayang ring pakraman. YĂ©ning selehin malarapan Ă©timologis, karekter mateges watak utawi tabiat. YĂ©ning ring basa Bali masaih ring abah, gegaduhan kebiasaan, taler kabaos sradha keyakinan utawi akhlak. Malarapan wirasan karakter punika prasida kabaos mungguing karakter marupa sradha, gegaduhan, bikas, ingkah-ingkuh utawi pratingkah sanĂ© wĂ©nten ring anggan i manusa saha pacang nguduhin sajeroning maparilaksana ring kahuripan. SanĂ© mangkin metu raris pitakĂ©n, ring dija minab genah karakter punika sajeroning anggan i manusa? CawisannyanĂ© sapuniki. Pikayunan pacang ngwetuang bebaosan. Bebaosan pacang nguduhin perilaksana. Parilaksana pacang ngwetuang gegaduhan. Gegaduhan sanĂ© ngwangun karakter utawi bikas; KarakterĂ© puniki sanĂ© nentuang nasib i manusa. Dadosipun, pikayunan puniki sanĂ© marupa wiwit utama karakterĂ© punika. SanĂ© mangkin ngiring uratiang tĂ©ks pupuh Ginanti ring sor saha turĂ©ksa, asapunapi tuntunan karakter wangsa sanĂ© prasida kaanggit, anggĂ©n suluh ikang praba. Saking tuhu manah guru, mituturin cening jani, kawruhanĂ© luir senjata, ne dadi prabotang sai, kaanggĂ©n ngaruruh merta, saenun ceningĂ© urip. TĂ©ks Pupuh Ginanti ba duur, pakantenanipun sadrana, nanging yĂ©ning telebin ngrasayang, majanten pacang sida kakeniang tuntunan sanĂ© dados kabaos tuntunan karakter wangsa. Tuntunan karakter sanĂ© sida kaanggit iriki, wĂ©nten 1 karakter guru, miwah 2 karakter siswa/murid. Karakter guru Sapasira ugi marasa angga dados guru, mangda setata Ă©ling ring angga maduĂ© swagina sanĂ© abot nanging utama. Kruna guru mateges abot berat. Gu mateges peteng gelap, ru mateges galang terang. Guru maduĂ© swadarma ngicĂ©nin sasuluh miwah piteket ring para siswannyanĂ©. Guru, setata patut mapaica kaweruhan lan piteket-piteket kadi angganing DĂ©wa Surya, sanĂ© setata ngicĂ©nin sinar terang ring para siswanĂ© gumanti pacang manggihin galang. Duaning asapunika, guru patut maduĂ© karakter pinaka SDM sanĂ© wikan tur wicaksana. MaduĂ© kawikanan sanĂ© imbang ring moralitasnyanĂ©, duaning âYĂ©ning guru mawarih ngadeg, murid pacang mlaib-mlaibanâ ring basa Indonesia Guru kencing berdiri, murid kencing berlariâ. Mangda nĂ©nten asapunika. Karakter Murid/Siswa AkĂ©h siswanĂ© sanĂ© masekolah wantah nginutin mode kĂ©manten. KĂ©maon sareng gradag-grudug, nganggĂ©n busana seragam, medal saking jero, ngĂ©dĂ©ngang padruĂ©nan miwah kasugihan, nganggĂ©n motor anyar, mobil mĂ©wah, HP BlackbĂ©rry, nanging ring sekolahan nĂ©nten naenan maduĂ© kayun susrusa ngidepang daging sastra. Puniki karakter siswa sanĂ© kalintang kaon. Nah, karakterĂ© sanĂ© wedar titiang iwawu mangda sida kauah manados karakter sanĂ© becik. Iriki swadarman sang maraga guru pacang mawiguna. Punika mawinan guru maosang ring siswanĂ© mungguing âKaweruhanĂ© luir senjataâ Ilmu pengetahuan itu bagaikan senjata. Makasami jadmanĂ© merluang senjata ri kalaning ngupadi kauripan puniki. Duaning sanjata punika pacang kaprabotang sarahina-rahina, kanggĂ©n ngruruh merta, makasami siswanĂ© patut jemet melajahang angga. âTaki-takining sewaka guna widiaâ. Saking alit patut jemet mlajahang angga, mangda ungkuran dados anak wikan. Wikan maweweh wagmi ahli, wikan maweweh waged terampil, wikan sanĂ© wicaksana bijaksana. YĂ©ning iriki sang maraga guru nĂ©nten urati ngicĂ©nin sasuluh miwah tuntunan, mapuara para siswanĂ© nĂ©nten pacang tatas ring swadarma, kĂ©wanten liwat baos gurunĂ©, nĂ©nten sida katelebang. Patut kandikain para siswanĂ©, mungguing uripĂ© dados yowana tan pĂ©ndah entik ambengan. Ri kantun alitĂ© ipun tajep pisan jagi ngidepang daging sastra. âMasa muda masa belajar. Tiada hari tanpa belajarâ. Sajaba punika, saking tembangĂ© i wawu sida antuk nglanturang piteket mungguing abot pisan uripĂ© yĂ©ning dados anak belog utawi tambet. Belog punika, ring pustaka Sarasamuscaya kabaos punggung. AnakĂ© sanĂ© punggung tan pĂ©ndah kadi anak buta. Ipun pacang kapetengan, nĂ©nten prasida antuka mikayunan raganĂ© ngruruh pangupa jiwa. Taler patut kandikain, âYĂ©ning sampun wikan, maduĂ© pangweruhan, patut kayun makarya mengabdikan ilmuâ. Manut dalang CĂ©nk Blonk, wenten tetiga bekel anakĂ© dados pemimpin, inggih punika ilmu, amal, iman. PemimpinĂ© patut maduĂ© ilmu, kacihnayang antuk ijazah sarjana; Ilmu punika pacang kaamalang, kanggĂ©n gegamelan mimpin gumi ngrajegang jagat; ngamalang ilmu ring ngĂ©rtiang kepemimpinan patut manut sulur iman. NĂ©nten dados lĂ©mpas ring nilai karakter keimanan, karakter ketaqwaan, kesopanan, kasantunan, miwah kapatutran. Raris, sasampun ngamolihang pangupajiwa malarapan ilmu amal miwah iman punika, patut Ă©ling ring kawitan, bakti ring sang maraga guru. Molihang pangweruh saking i guru, sasampun masekaya nĂ©nten dados lali ring guru rupaka, pangajian, wisĂ©sa, swadhyaya. Malarapan papaosan ba duur prasida kacutetang mungguing tĂ©ks pupuh Ginanti miwah tĂ©ks-tĂ©ks pupuhĂ© sanĂ© akĂ©h pisan mungguh ring kriasastra geguritan, katah pisan madaging tuntunan karakter wangsa sanĂ© patut katurĂ©ksain, raris kasobyahang, anggĂ©n bekel ri kalaning nyusupang nilai-nilai pendidikan karakter ring saluir widang pendidikan mangda kapaica ring para siswanĂ©. Mogi-mogi wĂ©nten pikenohipun!!! **Bali Post Dr. I Nyoman Suwija, LGJB. 76 69 12 281 385 64 384 377 108